تائوی اسلام مولف: ساچیكو موراتا و ویلیام چیتی نشر  موسسه حكمت و فلسفه ایران

کتاب مرجع درباره مناسبات جنسیت در اندیشه اسلامی

مباحثی که احتمالاً در این راستا بررسی می‌شوند:

۱. تکمیل‌کنندگی به جای برتری/پستی: بررسی اینکه چگونه اسلام روابط جنسیتی را نه بر پایه رقابت، بلکه بر پایه یک الگوی تعادلی (که بخشی از همان تائو یا نظم الهی است) تعریف می‌کند.

۲. جایگاه زن در نظام تکوینی: چگونگی بازگشت نقش‌های جنسیتی به اصول بنیادین دین و اینکه چگونه این نقش‌ها از دلِ همان «الگوی مرکزی» استخراج می‌شوند.

۳. ساختار خانواده به عنوان بازنمایی تائو: خانواده در این نگاه، صرفاً یک قرارداد اجتماعی نیست، بلکه کوچکترین واحدی است که «نظم و مسیر الهی» را در سطح انسانی اجرا می‌کند.

نکته برای پژوهش شما:

از آنجایی که شما به موضوعاتی مثل «مدیریت ازدواج» (Sacred Bond) و «نقش زنان در خانواده» علاقه دارید، این کتاب (با این زیرعنوان) می‌تواند برای شما بسیار حیاتی باشد؛ زیرا سعی می‌کند «اصالت» و «الگوی ساختاری» این روابط را از دیدگاه یک تحلیل‌گر غیرمسلمان (اما عمیق) توضیح دهد. این به شما کمک می‌کند تا بتوانید دیدگاه‌های خود را با ادبیات بین‌المللی مقایسه کنید

۱. هدف و رویکرد اصلی کتاب
نویسندگان در این کتاب می‌خواهند پاسخ دهند که «اسلام چیست؟»؛ اما نه از طریق بررسی وقایع تاریخی، بلکه از طریق کشف یک «الگوی مرکزی» (Central Pattern). آن‌ها معتقدند اسلام تنها مجموعه‌ای از قوانین یا تاریخچه نیست، بلکه یک نظام معرفتی است که بر محور یک حقیقت واحد می‌چرخد.

۲. مفهوم «تائو» در عنوان کتاب
استفاده از واژه «تائو» (که ریشه در فلسفه چینی دارد و به معنای «راه» یا «اصل بنیادین» است) یک انتخاب استعاری است. نویسندگان نمی‌خواهند بگویند اسلام چینی است، بلکه می‌خواهند نشان دهند که اسلام دارای یک «مسیر یا راه بنیادین» است که تمام شئون زندگی (از حقوق و سیاست گرفته تا عرفان و اخلاق) را به هم پیوند می‌دهد.

۳. ساختار و محورهای اصلی بحث
کتاب معمولاً بر محورهای زیر استوار است:

وحدت در کثرت: بررسی اینکه چگونه مفاهیم متنوع اسلامی (فقه، کلام، تصوف) همگی از یک منبع واحد (توحید) نشأت می‌گیرند.
رابطه میان خدا و جهان: تحلیل چگونگی تجلی اراده الهی در جهان هستی (موضوعی که برای شما به دلیل مطالعه‌ی اسفار بسیار آشناست).
نظم و مسیر (الطریق): تبیین اینکه چگونه اسلام با ارائه یک «نقشه راه»، زندگی انسان را از سطح مادی به سطح معنوی هدایت می‌کند.
پیوند میان شریعت و حقیقت: نویسندگان تلاش می‌کنند نشان دهند که در اسلام، قوانین ظاهری (شریعت) و حقایق باطنی (حقیقت) دو چیز جدا از هم نیستند، بلکه دو سطح از یک حقیقت واحد هستند.
. ویژگی‌های برجسته کتاب
رویکرد میان‌رشته‌ای: کتاب ترکیبی از تاریخ، فلسفه، الهیات و جامعه‌شناسی است.
فراتر از کلیشه‌ها: نویسندگان از بازنمایی اسلام به عنوان یک دین «فقط قانونی» یا «فقط خشونت‌آمیز» یا «فقط عرفانی» پرهیز کرده و سعی دارند آن را به عنوان یک «نظام هستی‌شناختی جامع» معرفی کنند.
مناسب برای مطالعه تطبیقی: این کتاب برای کسانی که می‌خواهند بدانند اندیشمندان غربی چگونه ساختار درونی اسلام را درک می‌کنند، بسیار مفید است.
۵. تحلیل برای مخاطب متخصص
نکته‌ی کلیدی در خواندن این کتاب برای شما این خواهد بود:
در حالی که ملاصدرا با ابزار «وجود» و «تشکیک» سعی دارد
پیوند میان خدا و عالم را تبیین کند، موراتا و چیتییک سعی دارند با ابزار «الگوهای معرفتی» این پیوند را بازخوانی کنند. شما می‌توانید در هنگام مطالعه، بررسی کنید که آیا این «تائو» یا «الگوی مرکزی» که آن‌ها از اسلام استخراج می‌کنند، با همان «نظام وجودی» که در حکمت متعالیه بحث می‌شود، همخوانی دارد یا خیر.